Tweetrapstestament

Erfbelasting, oftewel successierecht, is een van de meest gehate belastingen van Nederland. Vooral mensen met een huis en spaargeld, ontkomen er niet aan. Ook al weten de meeste mensen dat successierecht betaald moet worden, toch komt de aanslag van de belasting vaak als een onaangename verrassing.

Versterf-erfrecht
De hoogte van de erfbelasting is afhankelijk van hoeveel u nalaat en aan wie. Dat kunt u in een testament laten vastleggen. Heeft u geen testament, dan geldt het ‘versterf-erfrecht’. U laat bij uw overlijden uw hele bezit na aan uw partner, als u die heeft. Als er kinderen zijn, dan hebben zij ook recht op een erfdeel. Heeft u geen partner of bent u niet met uw partner gehuwd, dan geldt in de regel dat uw erfenis naar uw familie gaat bijvoorbeeld naar uw ouders, broers of zussen.

Een voorbeeld:

Stel een man en een vrouw hebben 2 kinderen. De man overlijdt. Hun eigendommen (huis, auto, spaargeld) hebben een waarde van € 300.000. De helft van dit bedrag is van de vrouw omdat ze in gemeenschap van goederen getrouwd zijn. De andere helft is eigenlijk de erfenis, € 150.000 dus. Dit bedrag wordt gedeeld door 3: een deel voor de vrouw, een deel voor kind 1 en een deel voor kind 2. De vrouw krijgt dus de helft van de bezittingen en een ‘kindsdeel’, zoals dat heet.

De vrouw krijgt dus € 150.000 + € 50.000 = € 200.000
Elk kind heeft recht op € 50.000.

Langstlevende testament
Echter, de kinderen krijgen dit geld nog niet. Sinds 1 januari 2003 is namelijk het erfrecht drastisch gewijzigd. Vóór 2003 was het mogelijk dat kinderen hun erfdeel bij de langstlevende ouder konden opeisen. Het gevolg was dat als u als langstlevende alleen ‘stenen’ erfde, u dus uw huis moest verkopen om het kind zijn erfdeel te geven. Om deze situatie te voorkomen, moesten mensen een testament maken. Een zogenaamd ‘langstlevende testament’. In dit testament staat dat de langstlevende goed verzorgd achter blijft. De kinderen krijgen hun erfdeel nog niet, ze krijgen het erfdeel alleen op papier. Een vordering over het erfdeel dus.

Het erfrecht sinds 2003
Sinds 2003 is dit ‘langstlevende testament’ een wet geworden. De langstlevende hoeft zich geen zorgen te maken en de kinderen krijgen een ‘tegoedbon’. Wilt u het anders regelen, dan kan dat. Sinds de wetswijziging is het mogelijk om maatwerk te leveren. De notaris is niet meer aan handen en voeten gebonden, alles is mogelijk. Dat moet u dan wel laten vastleggen in een testament.

Wilt u bijvoorbeeld niet dat de 'koude kant' van de familie erft, dan kunt u dit in een testament laten vastleggen. Alles is mogelijk, maar dan moet u wel naar de notaris. U kunt er veel geruzie mee voorkomen.

Successierecht, oftewel erfbelasting
Of u nu wel of geen testament heeft, afhankelijk van de hoogte van uw nalatenschap betalen uw erfgenamen successierecht. Sinds 1 januari 2010 is de Successiewet gewijzigd. Successierecht heet voortaan 'erfbelasting'. Het aantal groepen dat erfbelasting moet betalen, is teruggebracht naar twee. De 'nabijen', dus partners, kinderen en kleinkinderen, en de 'overigen', dus ooms en tantes, nichten en neven etcetera. De tarieven die de twee groepen aan erfbelasting moeten betalen, zijn verlaagd. Zo is het is het toptarief van 68% verlaagd naar 40%. Verder is de vrijstellingen die de 2 groepen hebben, dus het deel van de erfenis waar u géén belasting over hoeft te betalen, verhoogd.

Terug naar ons voorbeeld:

Mevrouw erft € 150.000. Zij heeft een vrijstelling van € 600.000, dus hoeft geen belasting te betalen. De kinderen krijgen elk een vordering van € 50.000. Ieder kind heeft een vrijstelling van € 19.000. Zij moeten dus over € 31.000 belasting betalen. Tot € 118.000 betalen ze 10% belasting. Erven kinderen meer dan € 118.000, dan betalen ze over dat bedrag 20% belasting. In ons voorbeeld erven de kinderen minder dan € 118.000. Ze betalen over € 31.000 successierecht, 10%. Dat is dus € 3.100.
Het kan zijn dat u in uw testament een renteconstructie laat opnemen. Door die renteconstructie kan het te betalen successierecht hoger, of lager uitvallen.

De ouder betaalt
Wat veel mensen niet weten, is dat als u geen testament heeft en het versterferfrecht geldt, of als u een 'oud' langstlevende testament heeft, de langstlevende de belasting betaalt voor de kinderen. Zij moeten belasting betalen over de vordering van de kinderen. Dit klinkt vreemd. Immers, de kinderen krijgen nog niks, alleen iets op papier. En toch moet er al belasting betaald worden.
Dit is ook meneer Nab overkomen. Zijn vrouw is op 5 januari 2010 overleden. Hij verwacht nu een aanslag van de belasting van zo’n € 3.000 euro. Successierecht dat hij moet betalen voor het erfdeel van zijn kinderen. Gelukkig heeft meneer Nab spaargeld en kan hij dit bedrag betalen. Maar mensen die géén spaargeld hebben, kunnen hierdoor in problemen komen. Zij moeten een lening afsluiten om aan hun betalingsverplichting te kunnen voldoen. En dat is voor deze mensen, vlak na het overlijden van een dierbare, erg wrang.

Twee-traps testament

Het is mogelijk om ervoor te zorgen dat de langstlevende géén successierecht betaalt over de vordering van de kinderen. Maar dan moet u wel een testament laten maken. Door middel van bijvoorbeeld een twee-traps testament kunt u de kinderen in de wachtkamer zetten. Heel simpel gezegd erft u als langstlevende alles, maar de kinderen hebben nog wel rechten. Als uw erfdeel minder waard is dan € 600.000, dan betaalt u geen successierecht. De kinderen betalen pas als ook u komt te overlijden. Op het moment dat ze ook daadwerkelijk hun erfdeel ontvangen en ook de successierechten kunnen betalen.

Terug naar ons voorbeeld:

Meneer overlijdt, mevrouw erft € 150.000. Zij betaalt geen successierecht.
Na haar overlijden, erven de kinderen twee 'pakketjes', een 'pakketje' van de vader van € 150.000 en een 'pakketje' van de moeder van € 150.000. Deze pakketjes moeten ieder gedeeld worden door twee omdat er twee kinderen zijn. Elk kind erft € 75.000 van elke ouder. Ze hebben van elk erfdeel een vrijstelling van € 19.000.

Elk kind betaalt dus over € 75.000 - € 19.000 = € 56.000 belasting. Dit is minder dan € 118.000, dus ze betalen 10%. Dat is € 5.600. Ze betalen dit bedrag over het erfdeel van de vader en hetzelfde bedrag over het erfenis van de moeder. In totaal dus € 11.200. Ook hier geldt weer dat afhankelijk van renteconstructies die u heeft laten vastleggen in een testament, de belasting hoger of lager uit kan vallen.

Wat Anotaris voor u kan betekenen
Alhoewel een twee-traps testament de oplossing lijkt te bieden zijn wij toch van mening dat dat niet te snel geroepen mag worden. Een nadeel van een twee-traps testament is namelijk dat de kinderen uiteindelijk, dus na het tweede overlijden, méér erfbelasting betalen.Toch moeten we wel erkennen dat wordt dit als minder vervelend ervaren als dat men moet betalen ná het eerste overlijden.

Het punt is dat veel mensen niet op de hoogte zijn van de fiscale gevolgen van de wijzigingen in zowel het erfrecht in 2003 als de successiewet in 2010.

Daarom bieden wij altijd een vrijblijvend gesprek aan om de testamenten te laten controleren. Vooral als u jaren geleden een testament heeft laten maken en de gezinssituatie veranderd is moet u uitzoeken of uw testament nog wel aan uw eisen voldoet. En nog veel belangrijker: u kunt er geld mee besparen en misschien nog wel ruzie mee voorkomen.Aarzel dus vooral niet om te bellen voor een vrijblijvend gesprek!

Het komt ook wel eens voor dat cliënten het liever gisteren dan vandaag geregeld willen hebben. Indien u vantevoren even belt dat dit bij u het geval is bent u ook dan bij ons aan het juiste adres!

Service!
Naast ons scherpe tarief bieden wij onze cliënten ruime openingstijden. Wij zijn namelijk niet alleen open tijdens kantoortijden maar ook in de avonden én op de zaterdagen: standaard!